VĂN HÓA LAGOM TRONG GIÁO DỤC THỤY ĐIỂN: VÌ SAO SINH VIÊN GỌI THẲNG TÊN RIÊNG CỦA GIÁO SƯ

30/09/2026 - Cẩm Nang Du Học

Mục lục

[xem]

1. Triết lý "Lagom" là gì?
2. Vì sao sinh viên có thể gọi thẳng tên giáo sư?
3. Những điểm đặc biệt của giáo dục đại học Thụy Điển

Một điều "lạ đời" với sinh viên châu Á

Với phần lớn học sinh, sinh viên Việt Nam, việc gọi thẳng tên riêng của thầy cô là điều khó tưởng tượng. Chúng ta quen với "thầy", "cô", "giáo sư", "thưa Trưởng khoa".

Nhưng ở các trường đại học Thụy Điển, bạn hoàn toàn có thể nhắn email hay trao đổi bài với Trưởng khoa bằng cái tên riêng của họ, ví dụ "Anna" hay "Erik". Không ai cho đó là thiếu tôn trọng.

Vậy đằng sau nét văn hóa này là gì? Câu trả lời nằm ở Lagom và tinh thần bình đẳng của người Bắc Âu.

1. Triết lý "Lagom" là gì?

Lagom (đọc là "la-gôm") là một khái niệm gần như không có từ tương đương trong tiếng Việt. Có thể hiểu đơn giản là "vừa đủ": không thiếu, không thừa, không phô trương. Đó không phải là sự tự ép buộc hay tiết kiệm hà khắc, mà là nghệ thuật làm chủ lòng tham để tìm thấy sự tự do và thanh thản trong tâm hồn. Triết lý này thấm vào mọi mặt đời sống Thụy Điển:

♦ Làm việc vừa đủ để hiệu quả, và nghỉ ngơi vừa đủ để cân bằng.

♦ Không khoe khoang thành tích, không đề cao cá nhân quá mức.

♦ Mọi người đều có tiếng nói và giá trị ngang nhau.

Khi áp dụng vào giáo dục, Lagom tạo ra một môi trường mà địa vị không phải là rào cản của tri thức. Tại đây, mọi khoảng cách giữa Thầy và Trò đều được xóa bỏ để nhường chỗ cho sự bình đẳng, tự do trao đổi và tinh thần phản biện. Chính sự cởi mở ấy giúp sinh viên chủ động bứt phá giới hạn và tự tin khẳng định tư duy độc lập của chính mình.

>>> Khám phá ngay: DU HỌC STOCKHOLM - TRẢI NGHIỆM HỌC TẬP VÀ CUỘC SỐNG TẠI THỦ ĐÔ THỤY ĐIỂN

2. Vì sao sinh viên có thể gọi thẳng tên giáo sư?

Tiếng Thụy Điển từng có hệ thống xưng hô rất phân tầng. Từ những năm 1960 – 1970, xã hội Thụy Điển chuyển dần sang cách xưng hô thân mật, và cách nói này trở nên phổ biến trong trường học, công sở, thậm chí với cả các nhân vật cấp cao.Trong trường đại học, điều này mang ý nghĩa sâu hơn cách xưng hô:

Giảng viên là người dẫn dắt, không phải người ban phát chân lý. Họ khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, tranh luận và phản biện.Sinh viên được coi là người trưởng thành, tự chịu trách nhiệm việc học. Không có chuyện học vẹt để "nghe lời" thầy cô.Ý kiến được đánh giá bằng lập luận, không bằng chức danh. Một sinh viên năm nhất hoàn toàn có thể phản biện quan điểm của một giáo sư, miễn là có dẫn chứng.

Điều này không đồng nghĩa với việc thiếu tôn trọng. Sự tôn trọng được thể hiện qua chất lượng trao đổi, sự chuẩn bị và tinh thần cầu thị, thay vì qua cách xưng hô.

3. Những điểm đặc biệt của giáo dục đại học Thụy Điển

Học từng môn một (Block Teaching)

Thay vì học 5 – 6 môn cùng lúc, nhiều trường đại học Thụy Điển tổ chức chương trình theo từng khối (block): bạn tập trung học một môn trong khoảng vài tuần, thi xong rồi mới chuyển sang môn tiếp theo. Vì thế với cách này, học sinh sinh viên sẽ được lợi ích:

♦ Tập trung sâu, không bị phân tán giữa nhiều deadline.

♦ Giảm áp lực thi cử dồn dập.

♦ Dễ theo dõi tiến độ và nắm chắc kiến thức từng phần.

Không có "đáp án đúng" duy nhất

Nhiều bài tập lớn ở Thụy Điển là bài toán thực tế, thường được xây dựng từ hợp tác giữa trường và doanh nghiệp, và có khi đến từ các tập đoàn nổi tiếng của Thụy Điển như Volvo, Ericsson hay Spotify. Thay vì tìm một đáp án chuẩn cho một câu hỏi, sinh viên được yêu cầu:

♦ Phân tích vấn đề từ nhiều góc độ.

♦ Đề xuất và bảo vệ giải pháp của riêng mình.

♦ Làm việc nhóm, thuyết trình và phản biện.

Đây chính là cách rèn tư duy phản biện (Critical Thinking) và kỹ năng giải quyết vấn đề, những điều nhà tuyển dụng toàn cầu đánh giá rất cao.

>>> Có thể bạn quan tâm: NHỮNG “BÍ MẬT” ÍT AI BIẾT VỀ HỌC TẬP THEO MÔ HÌNH GIÁO DỤC MỞ VÀ TỰ CHỦ TẠI THUỴ ĐIỂN

Văn hóa Fika trong giờ học

Fika là thói quen nghỉ giải lao để uống cà phê (hoặc trà) và ăn bánh ngọt, phổ biến nhất là bánh quế hồi kanelbulle. Nhưng Fika không chỉ là ăn uống. Đó là khoảng thời gian để kết nối. Trong trường đại học, giờ Fika là lúc thầy và trò ngồi cùng nhau, trò chuyện thoải mái và trao đổi ý tưởng như những đồng nghiệp. Nhiều ý tưởng nghiên cứu và dự án hay bắt đầu từ chính những buổi Fika như vậy.

Vậy liệu du học Thụy Điển có phù hợp với bạn?

Hệ thống giáo dục Thụy Điển sẽ là lựa chọn lý tưởng nếu bạn đang tìm kiếm một môi trường học thuật tư duy cởi mở, nơi trọng tâm không nằm ở áp lực thi cử hay danh xưng hình thức, mà tập trung vào giá trị thực chất, sự cân bằng và khả năng tự chủ của mỗi cá nhân:

♦ Đang tìm kiếm môi trường học tập chủ động, sáng tạo, phát huy tối đa năng lực cá nhân.

♦ Muốn trải nghiệm cuộc sống tại quốc gia an toàn, văn minh và hạnh phúc nhất thế giới.

♦ Mong muốn nâng cao kỹ năng mềm, làm việc nhóm trong môi trường đa văn hóa.

Nếu bạn muốn du học trong môi trường tự do, sáng tạo và thực tiễn, Thụy Điển là điểm đến rất đáng cân nhắc.

>>> Tìm hiểu thêm: DU HỌC THỤY ĐIỂN 2026: ĐIỀU KIỆN, CHI PHÍ, HỌC BỔNG VÀ VISA MỚI NHẤT